Zorginkoop ontplooit zich tot doelgroepgerichte zorgontwikkeling

Haarlem, 21 december 2010 - Het denken in doelgroepen biedt zorgverzekeraars en zorgaanbieders mogelijkheden om gezamenlijk zorg te ontwikkelen die beter inspeelt op de individuele behoeften en wensen van ouderen en chronisch zieken. Door segmentatie  wordt bepaald welke specifieke kennis en vaardigheden nodig zijn en op welke wijze dit het beste georganiseerd kan worden in netwerken van zorg- en dienstverlening. Dit blijkt uit onderzoek dat BS Health Consultancy heeft uitgevoerd naar de ontwikkelingen en mogelijkheden op de zorginkoopmarkt.

Zorgaanbieders worden uitgedaagd klantgerichte zorg te bieden
Het kabinet Rutte-Verhagen zet de ingeslagen weg naar meer marktwerking in de zorg voort. Wat onder andere betekent dat zorgaanbieders meer zullen worden beloond naar prestatie. Zorgverzekeraars stellen steeds meer de wensen en behoeften van hun verzekerden centraal bij de zorginkoop, daarbij ondersteund door patiëntengroepen. Gevolg is dat zorgaanbieders worden uitgedaagd om zorg te bieden die beter is afgestemd op de behoeften van de klant. Dit geldt niet alleen voor zorg die valt onder de Zorgverzekeringswet (Zvw), maar dit zal ook gaan gelden voor de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). De aansturing van de AWBZ zal naar verwachting door de zorgverzekeraars van de zorgkantoren worden overgenomen. Wat moet leiden tot een betere zorginhoudelijke samenhang tussen cure en care en daarmee een verbetering van de kwaliteit van zorg. Verbetering van de ouderenzorg is de komende jaren speerpunt van overheidsbeleid. Mede door de sterk groeiende groep mensen in de leeftijd van 65 jaar en ouder. In 2010 bedroeg het aandeel van deze groep circa 15%, in 2020 is dit 20%. Als gevolg van de vergrijzing neemt het aantal mensen met chronische aandoeningen de komende jaren sterk toe. Dit komt doordat de prevalentie van veel chronische ziektes oploopt met de leeftijd. Uit het onderzoek blijkt dat ouderen en patiënten met een chronische aandoening behoefte hebben aan diseasemanagement en casemanagement, (multidisciplinaire) samenwerking, preventie, bevordering en behoud van  zelfstandigheid en meer inzicht in zorgkwaliteit.

Zorgaanbod wordt meer doelgroepgericht
Initiatieven van zorgaanbieders die doelgroepen centraal stellen zijn bijvoorbeeld de zorgprogramma's van zorggroepen. Een aantal zorggroepen biedt een zorgprogramma ouderenzorg aan waarbinnen casemanagement een belangrijk onderdeel vormt. Ook het succesvolle Buurtzorg Nederland maakt onderscheid in klantengroepen om goed in te kunnen spelen op de individuele cliëntenzorg. Een ander voorbeeld is het PreventieConsult, een initiatief van de beroepsorganisaties van huis- en bedrijfsartsen. Dit consult is gericht op de betere opsporing, begeleiding en behandeling van mensen met een verhoogd risico op bepaalde aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten en diabetes. Het meer doelgroepgericht werken leidt tot andere wijze van organiseren. Er ontstaan meer (multidisciplinaire) netwerken van zorg- en dienstverlening, onder andere vormgegeven in franchiseconcepten.

Zorgverzekeraars ontwikkelen samen met zorgaanbieders concepten die aansluiten op  behoeften van de doelgroep
De zorginkooprol van zorgverzekeraars is het stadium van de rituele dans voorbij. Er worden in toenemende mate prestatieafspraken gemaakt. Tevens is een begin gemaakt met selectief contracteren: zorgaanbieders die niet voldoen aan de gestelde (kwaliteits)voorwaarden worden niet meer gecontracteerd, dan wel gelden niet als voorkeuraanbieder. Zorginkoop ontplooit zich langzamerhand tot zorgontwikkeling. Samen met geselecteerde zorgaanbieders ontwikkelen zorgverzekeraars nieuwe zorgproposities voor specifieke doelgroepen. Eventueel met bijdragen van de door zorgverzekeraars opgezette innovatie- en participatiefondsen.

In het onderzoek van BS Health Consultancy worden ter inspiratie een vijftal (nieuwe) business modellen gepresenteerd waarmee zorgverzekeraars en zorgaanbieders meer focus kunnen leggen op het bieden van toegevoegde waarde aan specifieke doelgroepen:

- Het keurmerk ‘elderly friendly network' wordt door de zorgverzekeraar samen met ouderenverenigingen uitgereikt aan zorgaanbieders die ouderenvriendelijke zorg verlenen. De zorgaanbieder wordt door de zorgverzekeraar ondersteund met een apart team van experts om verbeteringen te realiseren, opdat voldaan wordt aan de vereisten.
- De tailormade senior living insurance is een verzekeringsproduct waarbij de verzekerde een garantie krijgt op een tailormade woning die als het ware meegroeit met de zorgbehoefte en persoonlijke wensen van de verzekerde. De verzekerde ontvangt goed afgestemde cure- en carezorg en kan gebruik maken van aanvullende dienstverlening.
- COPD-garantiezorg houdt in dat een COPD-ketenzorgnetwerk afspraken maakt met de zorgverzekeraar over de gemiddeld te bereiken verbetering van de gezondheid van patiënten met COPD, uitgedrukt in de GOLD-score.
- De DepreX-specialist heeft met de dominante zorgverzekeraar in de regio een contract gesloten voor de uitvoering van de gehele depressieketenzorg tegen een vaste prijs per verzekerde in de regio. De DepreX-specialist zet vooral in op preventie, e-health en eerstelijnszorg.
- Het Specialised Reuma Netwerk is een franchiseformule die is opgezet door een ziekenhuis. Samen met R&D-afdelingen van de farmaceutische industrie onderzoekt zij de meest effectieve behandeling voor de individuele Reumatoïde Artritis patiënt. De franchisenemers ontvangen de kennis die is opgedaan in de uitgevoerde onderzoeken. De zorgverzekeraar ondersteunt dit initiatief door een additionele vergoeding op basis van de afname van de ziekteactiviteit van de patiënten.